Jan Rodowicz „Anoda” – szczupły, wysoki, przystojny blondyn; żywiołowy, w gronie kolegów czasem łobuzerski, wobec kobiet nieodmiennie szarmancki.

Zawsze w biegu, ale otwarty na innych, gotowy do pomocy. Dowcipny kolega, ale opanowany i odpowiedzialny żołnierz. Wreszcie – utalentowany student architektury, który po studiach mógłby wpływać na kształtowanie przestrzeni stolicy.

Biografia

Przed wojną

Szukałem w nim jakichś cech herosa. I nie znalazłem. To ciągle był ten sam uśmiechnięty, pogodny i łagodny Janek. [...] Może tylko gdzieś, na samym dnie jego uśmiechu, czaiły się te stalowe błyski, właściwe ludziom, którzy przemaszerowali przez piekło – tak Jana Rodowicza Politechnice Warszawskiej, gdzie uczyli się tuż po wojnie.

Okupacja

Janek miał ważną cechę: umiał połączyć wojskową dyscyplinę z młodzieńczą chęcią przeżycia przygody – stwierdza Anna Jakubowska „Paulinka”.

Po wojnie

– Dobrze, że ta wojna się kończy. Nareszcie zabierzemy się do uczciwej roboty, bo czasem łatwiej walczyć niż normalnie pracować i żyć – mówił „Anoda” kolegom.

Śledztwo

Na ostateczne i bezsporne wyjaśnienie okoliczności śmierci „Anody” jest już, niestety, za późno. Śledztwo, które przeprowadzono w latach dziewięćdziesiątych, było spóźnione o co najmniej kilkanaście lat. Czy uda się zatem potwierdzić kiedykolwiek tezę o zamordowaniu Jana Rodowicza – bohatera Grup Szturmowych, legendy Batalionu „Zośka”? Czy jeszcze będzie można ostatecznie obalić oficjalną wersję bezpieki o jego samobójczym skoku?

Wspomnienia

„Nic nie zastąpi wspomnień” Wskoczył na stylową szafkę w domu kolegi i... trzeba go było z niej wyciągać, bo wierzch nie wytrzymał. Nie znał niemieckiego, ale na apel dowódcy zgłosił się do grona biegłych w tym języku – ponieważ zgłosili się jego przyjaciele. W potrzebie założył ładunek wybuchowy, walczył mimo ran. Jan Rodowicz... z kim szedł na Niemców, od kogo dostał pepeszę, z kim grał w piłkę, w kim podkochiwał się bez wzajemności? Archiwum Historii Mówionej MPW gromadzi wywiady-rzeki z uczestnikami Powstania Warszawskiego, a wśród nich 32 rozmowy, w których wspomina się słynnego „Anodę”. Są to króciutkie, wręcz lapidarne przypomnienia, albo też obszerne relacje z walk czy osobistych spotkań, także sprzed Powstania.

Galeria

Jan Rodowicz "Anoda" fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego, przekazana przez rodzinę Rodowiczów

Jan Rodowicz "Anoda" (z lewej) obok Konrad Okolski "Kuba" w Warszawie 1944 r. - zdjęcie ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu "Zośka"  

Od lewej Andrzej Samsonowicz „Książę” i Jan Rodowicz „Anoda”, Świder 8 V 1944 r. Fot. ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”

Jan Rodowicz „Anoda” przytrzymuje Witolda Morawskiego „Czarnego”. Wyjazd „Zośkowców” do Szklarskiej Poręby, przełom 1946 i 1947 r. Fot. ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”

Od prawej: Stanisław Krupa, Zygmunt Kujawski, Jan Rodowicz "Anoda" - byli żołnierze Batalionu „Zośka” i Edward Żbikowski - były żołnierz Batalionu „Czata 49”, Ustronie Morskie 1948 r. zdjęcie ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Jan Rodowicz "Anoda" podczas wyjazdu „Zośkowców” do Zakopanego, przełom 1945 i 1946 r. Fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Wyjazd „Zośkowców” do Zakopanego, przełom 1945 i 1946 r. Od lewej: Bogdan Celiński „Wiktor”, Jan Makowelski „Pytek”, Jan Rodowicz „Anoda”

Jan Rodowicz "Anoda", Szklarska Poręba, 1947 r. - zdjęcie ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu "Zośka"

Pierwszy z prawej stoi Jan Rodowicz „Anoda”, Szklarska Poręba 1947 r. Fot. ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”

31 października 1945 r. pogrzeb Andrzeja Romockiego "Morro" z batalionu "Zośka", trumnę niesie m.in. Jan Rodowicz „Anoda”. Za trumną matka Andrzeja „Morro” Jadwiga z Niklewiczów Romocka. Autor zdjęcia: Juliusz Bogdan Deczkowski „Laudański”, fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Jan Rodowicz "Anoda" podczas wyjazdu „Zośkowców” do Zakopanego, przełom 1945 i 1946 r. Fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Jan Rodowicz „Anoda” podczas wyjazdu „Zośkowców” do Zakopanego, przełom 1945 i 1946 r. Fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Wyjazd „Zośkowców” do Zakopanego, przełom 1945 i 1946 r. Fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Wyjazd „Zośkowców” do Zakopanego, przełom 1945 i 1946 r. Fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Wyjazd „Zośkowców” do Zakopanego, przełom 1945 i 1946 r. Fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Wyjazd „Zośkowców” do Zakopanego, przełom 1945 i 1946 r. Fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Wyjazd „Zośkowców” do Zakopanego, przełom 1945 i 1946 r. Fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Wyjazd „Zośkowców” do Zakopanego, przełom 1945 i 1946 r. Fot. ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego


Prace Anody

Szkic detalu architektonicznego

Szkic czaszki kozła

Szkic detalu architektonicznego

Kazimierz Dolny nad Wisłą (szkic)

Rysunki Jana Rodowicza „Anody”, wykonane podczas wyjazdu do Szklarskiej Poręby w 1947 r. Fot. ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”

Rysunki Jana Rodowicza „Anody”, wykonane podczas wyjazdu do Szklarskiej Poręby w 1947 r. Fot. ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”

Rysunki Jana Rodowicza „Anody”, wykonane podczas wyjazdu do Szklarskiej Poręby w 1947 r. Fot. ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”

Rysunki Jana Rodowicza „Anody”, wykonane podczas wyjazdu do Szklarskiej Poręby w 1947 r. Fot. ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”

Rysunki Jana Rodowicza „Anody”, wykonane podczas wyjazdu do Szklarskiej Poręby w 1947 r. Fot. ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”

Dla nauczycieli

Scenariusze lekcji